LJG Twente is er ook voor U.

21 februari 2018 | 6 Adar 5778

Derasja Parasjat Besjallach

Derasja Parasjat Besjallach

Het was een wonderlijke tijd. Aan de oevers van de Jam Soef, de Rietzee, vindt een bepalend moment plaats in het geloof van Israël. Het volk op de vlucht moet haastig een alles bepalende beslissing maken.

Gevangen tussen het kolkende water en een razend Egyptisch leger, met paarden, ruiters en strijdwagens, was er maar weinig te kiezen. Enkelen bevroren van angst. Anderen wilden terugkeren naar Egypte en capituleren voor het machtigste leger op aarde. En weer anderen gingen bidden. En er waren erbij die de strijd aan wilden gaan met hun vroegere onderdrukkers. Wellicht met stokken en verder met blot handen. Slechts een groep, geleid door Nachsjon ben Aminadav, wilde voorwaarts en hun weg vervolgen. Geloof overwon het van angst en Nachsjon sprong als eerste in zee. Met hem sprongen liders van de andere stammen het water in. Pas toen splitste de zee zich, volgens de overlevering in twaalf verschillende banen, en konden de Israëlieten doortrekken. De Egyptenaren achtervolgden hen, waarna de wateren terugstroomden en de vijand nietszeggend verdween in het opnieuw kolkende water. De Thora vertelt ons hier dat Israël op dat moment van geloof, zag, dat de hand van God Egypte had geslagen en het volk vreesde God en zij hadden geloof in God en in Mozes, zijn dienaar” (Ex. 14:31). Geloof in God en Mozes? Dat klinkt erg onjoods. 

Het gaat hier om emoena. Een woordopgebouwd uit de drie letters alef - mem - noen. De Thora vertelt ons dat het volk in God geloof, emoena, had, en vertrouwen, amon,  had in Mozes, Zijn dienaar. Het geloof is in God; het vertrouwen is in Zijn aardse boodschappers. Het wonder van de redding terwijl het leger van Egypte totaal verslagen werd, terwijl anders te verwachten was geweest, deed de door honderden jaren van slavernij apathisch geworden vluchtelingen ontdooien en opbloeien en inspireerde het volk verder voorwaarts te willen trekken op hun pad naar de vrijheid. Wij weten nu hoe het verhaal zal aflopen. Veertig jaar zullen we door de woestijn moeten, met ontberingen en opgejaagd en dwarsgezeten door vijanden, omdat ons brandende geloof dat ontstond aan de oevers van de zee al snel verflauwde en omvormde tot voortdurend cynisme, gemor en de roep om terug te keren naar de vleespotten van Egypte en verandering van leiderschap. Een volk in transitie wisselt vaak van bestuurlijke leiding. 

Over het algemeen vertrouwt een mens sneller op zijn medemensen dan dat hij in God gelooft. We zien het bij de beurs en bij de paardenraces. We zien het bij de oudejaarsloterij en bij andere oplichters. We zien het bij verkiezingen en bij verzekeringen. We zien het bij make-up producenten en lifestyle adviseurs. En dan vergeten we al gauw dat de bron van alle vertrouwen ligt bij de Almachtige. Pas dan zouden we in zijn boodschappers kunnen geloven. En wat minder in Andrélon.

Rabbijn Kamenetzky uit de VS schreef hierover op een site. Het sterkste moment van geloof van Am Jisrael ooit was daar bij de zee. Daaruit volgde het grootste vertrouwen ooit in Mozes of welke profeet ook sindsdien. Dat kwam niet door zijn leiderschap, maar door die enorme fysieke ervaring bij de Rietzee waar men God en Zijn machtige Hand zag en voelde en ervoer.

Vandaag zijn onze Godservaringen normaliter niet meer zo sterk als toen bij de Rietzee. Mozes is allang niet meer onder ons, de richteren en de profeten zijn verdwenen en we moeten het doen met onze rabbijnen, die als taak hebben dat wat allemaal vóór hun is gezegd opnieuw, aan ons, in onze woorden duidelijk te maken. En wij hebben de opdracht ons geloof te bouwen op Thora en de profetieën van Tenach en op de wonderen en de schoonheid van de schepping, in vertrouwen in elkaar en hoop op de toekomst en de wonderen van alledag. Wij moeten het doen met de verlokkingen die ons van ons geloof en vertrouwen weg willen houden. Daarom is het goed telkens weer stil te staan, ieder jaar op Sjabbat Besjallach, en elke ochtend van de week bij het sjachariet, wanneer wij de Sjier zingen, bij onze voorouders bij de Rietzee, misschien nog wel meer dan bij hen bij de openbaring bij de Sinaï. Het was een wonderlijke tijd.

Vandaag ook gedenken we de Joodse slachtoffers van de Tsjechische stad Pilsen, uit wiens grote sjoel wij ons eerste Sefer Thora mochten ontvangen en waaromheen wij onze kehilla hebben opgebouwd. Op 19 en 26 januari 1942 werden in totaal 2605 Joden uit Pilsen en directe omgeving gedeporteerd naar Teresienstadt, velen gingen door naar Auschwitz. 204 van hen overleefden de kampen; van ongeveer 300 is het lot officieel onbekend, maar laat zich raden.   

Deze datum valt altijd samen met de Jaarlijkse Auschwitzherdenking die morgen, 28 januari, in Amsterdam zal worden gehouden. Het is de datum van de bevrijding van het kamp door het Rode Leger van de Sovjetunie in 1945. Ten minste die moordmachine kwam toen tot stilstand.  

Afbeeldingsresultaat voor tu bishvat  GINA Gallery

Wij? Wij staan hier in 2018. Met gelukkig alledaagse zorgen. Met simches. Een choepa op komst. Met een klein feestje wegens de aufsjerin, de chalaka, van L., omdat hij gisteren drie jaar is geworden. Met drie ben je inmiddels zo groot en sterk, dat je een knipbeurt aankunt. Een nieuwe fase in L.'s leven begint. Joodse les, leren hoe je als Jood door het leven te begeven. De vergelijking wordt getrokken met de vruchtbomen, waarvan de eerste drie jaar niets genomen, niet geoogst mag worden. Het vierde jaar onder restricties en pas het vijfde jaar mag er vol van genomen worden. DE mens is als een boom op het veld. L. en je moeder, je vader, broertjes en zusje: mazal tov. Aanstaande woensdag is het weer Toe Bisjewat, waar we het uitgebreid over bomen, al dan niet met vrucht, zullen hebben, en van veel soorten boomfruit zullen genieten. Ter herinnering aan ons goede land waar we nu weer vrijelijk heen kunnen om er ook een goed leven te leiden. 

Voor nu Sjabbat sjalom en alvast een Chag La'ielanot sameach. 

Bert Oude Engberink, Sjabbat 27 januari 2018 / 11 sjewat 5778 

 

Nieuws

Ons Leerhuis programma van het voorjaar van 2018 is weer Lees meer >>
Onze Joodse buren, de Synagoge van de Nederlands Israelit Lees meer >>
Information in English Lees meer >>

februari

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28