LJG Twente is er ook voor U.

21 oktober 2017 | 1 Heshvan 5778

Derasja voor Kol Nidrei 2013 / 5774 - Wil Hein

Derasja voor Kol Nidrei 2013 / 5774 - Wil Hein

Hier zijn we weer, in een van de belangrijkste momenten in de grote cyclus van het Joodse jaar.  Toen ik begon met voorbereiden voor vanavond, dacht ik opeens aan het koningslied.

Daar sta je dan….En daar is 't dan

De dag die je wist dat zou komen is eindelijk hier

Ben je er klaar voor? Kun je dat ooit echt zijn? 

Dat is misschien de grote vraag aan het begin van Jom Kipoer – de komende uren van bezigheid en stilte, gebed en rammeldende maagjes, pauzes en liturgie.  Waar ben ik mee bezig hier? Waar ben ik klaar voor? Hoe is mijn leven veranderd in het laatste jaar?  

In de afgelopen dagen, de Ontzagwekkende Dagen van inkeer, hebben we ons dagelijks leven kunnen onderzoeken - en beslissen of we principes die precies zijn en leefregels die waar zijn hebben gevolgd. We erkennen fouten en accepteren verantwoordelijkheid voor ons leven. En als we besluiten hoe we kunnen veranderen en reageren op onze besluiten om ons leven beter te leven, dan kunnen we de ware betekenis van berouw voelen.  Zoals een Rosj haSjana rap/rock liedje op Aish.com het zegt -- “Time to get Clarity.” -  tijd om helderheid te scheppen.  En om helderheid, duidelijkheid to krijgen heb je licht nodig, en daar wil ik het over hebben – een God van licht. 

Velen van ons waren misschien aanwezig bijna drie jaar geleden, toen rabbijn Jonathan Wittenberg in onze sjoel, vergezeld door zijn hond Mitzpah, de Kristalnacht lezing gaf.  Hij wandelde van Frankfurt, waar zijn grootvader rabbijn was geweest, naar Londen en hun nieuwgebouwde synagoge, om licht van het ner tamied in de ene sjoel (Frankfurt) naar de andere (Londen) te brengen, en zo een continuïteit van licht door te geven – licht dat altijd in de duisternis, en in de donkerste dagen, blijft schijnen.  Over deze reis heeft hij een boek geschreven, en ik had het groot geluk vorige week dat boek als cadeau te ontvangen.  Toen ik begon te lezen kon ik het niet neerleggen, en het boek zijn mijn lichtpunten geweest in deze dagen van inkeer – een boek met lichtpunten die je niet alleen tot bezinning brengt, maar waar je verder en dieper over moeten denken.

Licht geeft niet alleen helderheid maar spoort groei aan.  Zet een plant maar in het donker en zie hoe snel het sterft.  We hebben zonlicht nodig om zelf te groeien, en we weten hoe we, met het ingaan van donkere dagen, echt in februari snakken naar meer licht.  Het hele idee van huizen verlichten, kaarsen aansteken, is niet alleen dat we anders in het donker struikelen, maar ook om onze omgeving tot een plek te maken waar we knus en veilig voelen.  Zo ook met het licht van de Eeuwige.  Nemen wij de tijd om, door het lezen van Thora en Tenach, wijsheidsmateriaal, opbeurende verhalen en ideeën, ons leven te verlichten, of struikelen we spiritueel en geestelijk rond in het donker voor een groot deel van het jaar?

Ja, die donkere periodes – periodes waar wij of geen licht kunnen zien, of soms zelf het licht niet zijn.  Wij leven met een mysterie, want ondanks het feit dat wij soms rondtasten in het duister, en niet denken dat we licht kunnen zien of zijn, is alles wat wij God noemen er toch, om op een mysterieuze wijze, zich met lichtpuntjes weer te laten zien, zodat wij licht vinden en weer kunnen zijn. 

We horen het al in de psalmen.  Psalm 139: 11-12  “Al zei ik: “Laat het duister mij opslokken, het licht om mij heen veranderen in nacht, ook dan zou het duister voor u niet donker zijn – de nacht zou oplichten als de dag, het duister helder zijn als het licht.”  God, de basis van al het licht.

Het mysterie – en wonder – is dus dat je nooit totaal in het donker leeft.  Ergens is er een “goddelijke” lichtprik – mensen op je weg, een arm die om je geslagen wordt, een idee, hulp, een bezinningsmoment van stilte, en in dat moment staan wij, zoals in de laatste dagen, weer voor een keuze om naar het licht toe te reizen en er in geabsorbeerd te worden, om weer licht te zijn.  Zonder het donker herkennen we het licht niet. En in het licht zien wij al onze fouten, maar ook al onze hoop en vreugde om toch anders in de wereld te staan.

Wittenberg mijmert over een God die meer is, veel meer dan wij denken, want ons denken is zo beperkt.  Hij zegt: God is de som van, en overstijgt alle energie in het universum, in een constant proces van transformatie van energie naar materie en terug naar energie.  God is de totaliteit van een nog niet verklaarbare vitaliteit en bewustzijn die alle levens bezielt in zijn eindeloos gevarieerde vormen en diepte, en is toch een diepe eenheid, waarvan mijn eigen bewustzijn (dat wat ik “ik” noem") een klein, fragmentarisch vonkje is die, na mijn dood, zal worden herenigd met het geheel.

Niet alleen is God in de nacht, in het duister, bezig met ons weer aan te moedigen licht te zijn, maar door die wonderbaarlijke relatie met de Eeuwige in te gaan, creëren wij zelf ook de mogelijkheid voor verlichte of duistere momenten. Wittenberg spreekt over hoe, door ons eigen geloof en onze daden, wij de mogelijkheid hebben om licht in het duister te brengen, of het licht te laten verdonkeren. Wij dragen, en zijn, de mogelijkheid.  God heeft ons dat al lang gegeven.  Maar om dit licht in werkelijkheid te brengen, moeten wij ook kiezen voor een relatie – met de Eeuwige, met ons zelf, met anderen – die bouwt op de mogelijkheden die wij al zijn.  Wij kiezen, ook in de komende uren – en wij maken tesjoeva.  Niet alleen een omkeer, maar een bewuste keuze om in het komende jaar op een hoger niveau van bewustzijn te leven.

We weten dat een bepaald soort tesjoeva gemotiveerd is door het hele idee van straf en beloning maar dat soort tesjoeva is onvolwassen en afhankelijk, en zo werkt God niet.  Volwassen tesjoeva is geïnspireerd door een kracht die groter, veel groter is dan angst.  Onze traditie leert ons dat dit soort tesjoeva geïnspireerd is door liefde vóór, en niet angst,  voor God, én door de belevenis dat liefde groter is dan angst.

Er is een rabbijnse uitleg dat als iemand al begint de denken over tesjoeva maken, de eindeloze en eeuwige capaciteit van God als ontvanger gegarandeerd is –  “De poorten van tesjoeva staan altijd open, en wie naar binnen wil is welkom”.  Om het op een andere manier te zeggen, de intentie om tesjoeva te maken, om je leven om te draaien, creëert al in een oogwenk een verbinding tussen dat persoon en de Eeuwige.  De wil om te veranderen, om een nieuwe koers in te slaan, is  sneller overgebracht tussen hemel en aarde dan de snelheid van licht. (Exodus Rabbah 19:4

Dus ook vanavond staan wij te kijken naar al wat wij zijn geweest, en ook meteen weer naar al wat wij kunnen en willen zijn.  Dat kan alleen door ons over te geven aan een kracht die groter, veel groter is dan van eigen makelij.  Ik wil, hier aan het einde, dan nog één regel van het koningslied citeren, en misschien ligt dit in onze spirituele gedachten over een God die open voor ons staat:  “En als je ooit je weg verliest. Ben ik je baken in de nacht. Wijs je de haven in de duisternis”

Dat is de belofte van een God die met ons mee reist, die in onze diepste momenten zoals ook in de hoogste aanwezig is, ons de mogelijkheid steeds geeft om weer licht te zijn, en die licht is in de momenten dat wij de weg weer zoeken.  En in die belofte staat centraal niet straf, maar een alomvattende liefde die ons weer als waardevol en creatief mens in de wereld laat staan.

Chatiema tova!

Nieuws

UNESCO, Lees meer >>
Onze Joodse buren, de Synagoge van de Nederlands Israelit Lees meer >>
Information in English Lees meer >>

oktober

  • <  
  •   >
z m d w d v z
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31