LJG Twente is er ook voor U.

13 november 2018 | 5 Kislev 5779

Derasja voor Kol Nidrei 2018

Derasja voor Kol Nidrei 2018

Sjema Koleinoe - Hoor Onze Stem

Sjema Koleinoe; Hoor Onze Stem! Wat betekent dit nu dat wij aan het eind zijn van de Ontzagwekkende Dagen – dagen van reflectie – en de volgende uren diep gefocust zijn op wat het betekent om iets van onszelf achter te laten – misschien een deel van onze negativiteit - en om weer opnieuw te beginnen. Wij kunnen vanavond, en morgen, heel religieus, of theologisch bezig zijn met het hele idee van zondenbelijdenis, vergeving vragen, dat “wij” collectief, het soms niet goed doen en dat dit alleen relevant is in ons leven als synagogebezoekers. Maar ons hele leven is hier bij betrokken.

Wij vragen de Eeuwige onze stem te horen, en wij verwachten, hoe mysterieus ook, dat onze stem gehoord wordt.  Maar het is geen eenzijdige relatie.  Waarom verwachten wij dat onze stem wordt gehoord?  En… horen wij de stem van de Eeuwige en wat  betekent het om de stem van God te “horen?”  De hele Tenach is rijk met verhalen over een God die “spreekt” en “gehoord” wordt, een “stem” die door de aartsvaders- en moeders, en door profeten “gehoord” wordt.  Vooral bij Mosjee zie je, vanaf het begin van zijn volwassen bestaan, dat op een of andere manier, hij een God “ziet” en “hoort” die “spreekt.” Maar wat is die stem, dat woord kol, die hem – en ons, tot bepaalde gedachten brengt om iets te aanvaarden, of te doen, of te laten?   

Als je kijkt naar hoe God met Mosjee sprak, of soms met de profeten, dan vertaalt het woord kol met “stem,” of “donder” of “geluid.”  Sommigen hebben beweerd dat wat Mosjee hoorde het geluid van donder was, wat neerkwam op het horen van Gods stem, zoals gesuggereerd in Psalm 18:14 ("Adonai donderde vanuit de hemel"). Zijn gave van profetie, als je wilt, was het vermogen om “de stem van God te horen” in het geluid dat alle anderen hoorden als donder, en om deze stem in woorden te vertalen, zoals in de asèrèt hadibrot, "tien woorden" of "tien uitspraken" die onmiddellijk volgen.

Maar toch – wat betekent “Gods stem?”   Maimonides leert ons dat "God geen lichaam of vorm heeft," noch dat enige functies van het menselijk lichaam geschikt zijn voor God. In het licht van deze lering, hoe kunnen wij de stem van God horen en verstaan?  Rabbi Abraham Isaac Kook legt uit dat de ervaring van "het horen van Gods stem" alles te maken heeft met het bereiken van een juist spiritueel bewustzijn van God: "Wanneer je jezelf traint om Gods stem in alle dingen te horen, bereik je het hoogste niveau van de menselijke geest… door jezelf te trainen de stem van God in alles te horen, onthult de stem zich ook aan je geest."

Op een bepaald niveau verwachten we niet dat we de stem van God letterlijk zullen horen alsof het een resultaat is van dezelfde mechanica en fysica die onze stem produceren. Hoe vaak hebben we gefaald om de "stem van God" te horen of te begrijpen, als die misschien tot ons spreekt door de natuur; of menselijke daden van moed, vriendelijkheid en mededogen; of door middel van poëtische, muzikale en andere ingenieuze menselijke scheppingsdaden; of door wetenschappelijke inspiratie?

Het woord sjema - een van de belangrijkste woorden in het Jodendom, maar ook soms het minst begrepen. "Sjema Jisraeel, Adonai Eloheinoe, Adonai Echad - Hoor, Israël, Adonai, onze God, Adonai is één," en "Het zal gebeuren als u zeker luistert naar Mijn geboden die Ik u vandaag gebied, om Adonai, uw God, lief te hebben en te dienen met heel uw hart en heel uw ziel"  -  dit zijn de openingen van de eerste en tweede alinea's van het Shema.

Rabbijn Jonathan Sacks betoogt dat het woord Sjema fundamenteel onvertaalbaar in de dagelijkse omgangstaal omdat het zoveel betekent: luisteren, aandacht aan geven, begrijpen, internaliseren, reageren, gehoorzamen. Het is een van de motiefwoorden van het boek Devariem, waarin het maar liefst 92 keer voorkomt - meer dan in enig ander boek van de Thora. “Keer op keer in de laatste maand van zijn leven,” zegt Sacks, “vertelde Mosjee het volk, Sjema: luister, let op, let op. Hoor wat ik zeg. Hoor wat God zegt. Luister naar wat Hij van ons wil. Als je alleen maar zou luisteren ...”

Rabbi David Cohen (1887-1972), bekend als de nazireeër, een leerling van Rav Kook en de vader van R. Shear-Yashuv Cohen, opperrabbijn van Haifa, wees er bij het begin van zijn werk Kol Nevoe'a op dat in de Babylonische Talmoed alle metaforen van het begrip niet gebaseerd zijn op zien, maar op horen. Ta sjema, "kom en hoor." Ka masjma lan, "Het leert ons dit." Sjema mina, "Hieruit afleiden." Lo sjemiyah lei, "Hij was het er niet mee eens." Een traditionele lering wordt sjamaytta genoemd, "dat wat werd gehoord." Enzovoort - allemaal variaties op het woord sjema.

Er is iets diep spiritueels aan luisteren. Luisteren ligt in het hart van een relatie. Het betekent dat we openstaan voor de ander, dat we hem of haar respecteren, dat hun percepties en gevoelens belangrijk voor ons zijn, en de onze voor hen. We geven ze toestemming om eerlijk te zijn, zelfs als dit betekent dat we onszelf daardoor kwetsbaar moeten maken. Een goede werkgever luistert naar zijn of haar werknemers. Een goed bedrijf luistert naar zijn klanten en leveranciers. Een goede leider luistert naar degenen die hij of zij leidt. Luisteren betekent niet “akkoord gaan,” maar het betekent zorgzaamheid. Luisteren is het klimaat waarin liefde en respect groeien.

In het Jodendom geloven we dat onze relatie met God een voortdurende leerweg is in onze relaties met andere mensen. Hoe kunnen we verwachten dat God naar ons luistert als we niet luisteren naar onze partner, onze kinderen of degenen die door ons leven worden beïnvloed? En hoe kunnen we verwachten om God te ontmoeten als we niet hebben geleerd om te luisteren.

Op de berg Horeb, zegt rabbijn Sacks, leerde God Elia, dat Hij niet in de wervelwind was, in de aardbeving of in het vuur maar in de kol demamah dakah, de "stille, zachte stem" die hij definieert als een stem die je alleen kunt horen als je luistert. “Dat is de reden,” zegt Sacks,  “waarom de hoogste religieuze daad Sjema is. Wanneer God spreekt, luisteren wij. Wanneer Hij gebiedt, proberen we te gehoorzamen.”

Afbeeldingsresultaat voor banyas Banyas

Bron: the Israeli mosaic.org

Wij leven in symbiotische relaties – niet alleen met onze medemens, of de aarde, maar ook op dat diepe, persoonlijke niveau, met God, hoe wij die God ook beleven.  Symbiotisch betekent dat wij invloed hebben op alles dat wij raken, maar ook dat alles en iedereen die ons raakt, en op een bepaalde manier invloed heeft op ons leven.  Dus vanavond, en in de komende uren, laten wij even stilstaan en onszelf vragen, “wil ik dat God mijn stem hoort, willen wij dat God onze collectieve stem hoort, maar willen wij op hetzelfde moment open staan om ook te horen, te luisteren, en te doen?”  Die vraag speelt in alles wat wij bidden, zeggen, doen in de komende uren.  Wij weten denk ik, het antwoord al.  Mogen wij samen, een goede Jom Kippoer beleven. 

Gemar Chatima Tovah.

Wilhelmina Hein - Kol Nidrei 18 september 2018 - 10 tisjri 5779 

Nieuws

It is with profound sadness that the World Union for Prog Lees meer >>
Welkom bij de Liberaal Joodse Gemeente Twente,"Or Cha Lees meer >>
Onze Joodse buren, de Synagoge van de Nederlands Israelit Lees meer >>
Information in English Lees meer >>
Wie zijn wij - de synagoge van Haaksbergen Lees meer >>

november

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30