LJG Twente is er ook voor U.

27 mei 2018 | 13 Sivan 5778

Derasja voor Sjabbat Misjpatiem / Sjekaliem

Derasja voor Sjabbat Misjpatiem / Sjekaliem

Zonet hebben de nieuwe maand Adar aangekondigd; donderdag en vrijdag zijn rosj chodesj. Adar is de maand waarin Poeriem valt. Telkens wanneer het geen schrikkeljaar is, dus zonder die extra maand adar, wordt de sidra Misjpatiem gelezen samen met de lezing genaamd Sjekaliem. Niet toevallig. Ten eerste omdat bij aanvang van adar vanouds de oproep plaatsvond per 1 niesan de halve sjekel te betalen, een hoofdelijke belasting voor tempelonderhoud.

Maar ook om een mooie gedachte die uit de sidra Misjpatiem valt te halen. De parasja begint met: en dit zijn de misjpatiem/wetten, welke jij (Mozes) hen voor zult houden.

De uitleg van de rabbijnen was, dat dat voor Mozes meer inhield dan bij de gewoonlijke opdrachten, waarbij gewoonlijk de werkwoorden dabbeer en wajomeer worden gebruikt: spreken en zeggen. Voorhouden gaat verder dan spreken of zeggen. Meer dan onderwijzen. Ik denk aan vermanen. Het hield ook in dat Mozes behalve de wetten uit te leggen deze ook zelf voorleefde. Vanuit zijn voorbeeld kon hij deze onderwijzen, zoals een vakman zijn leerling iets bijbrengt.

Mozes wordt gezien als de vader der profeten, en in die hoedanigheid ook als vader, leraar van zijn voorouders Awraham, Jitschak en Ja’akov awienoe.

Over Awraham lezen we, wanneer hij de drie engelen op bezoek krijgt en hij hun voorstelt wat op tafel te zetten terwijl zij onder de boom in de schaduw gaan zitten – doe zoals je gezegd hebt – ken ta’assee asjer dibarta. Gen. 18:5. Dit zou de werkwijze van de profeten zijn – spreken, maar zeker zelf ook handelen. En zoals we van het volk lazen: na’assee we-nisjma – we zullen doen en horen.

Dit is dan een reden waarom de Eeuwige Mozes koos om ons volk uit Egypte te leiden. Met zijn spraakgebrek kwam er vanzelf meer nadruk te liggen op zijn handelen.

In Misjpatiem worden veel wetten gegeven – choekiem en misjpatiem. Choekiem zijn die wetten die we niet rationeel kunnen uitleggen, zoals de plicht van tefillien en tsitsiet, van de rode koe, van noem maar op; grofweg de mitswot aangaande het eren van God. Misjpatiem zijn die regels die nodig zijn om een goed lopende samenleving te onderhouden.

Het is de jetser hara, onze slechte neiging, die ons wil uitleggen dat dit de wetten zijn die we als mensheid ook zelf wel hadden kunnen ontwikkelen, wanneer we geen Thora hadden gehad. Maar daar staat de jetser hara precies lijnrecht tegenover de profeten en onze jetser hatov, onze goede neiging: want die regels die we in de Thora vinden waarmee we een goede samenleving opbouwen zijn essentieel van onze godsdienst, zijn deel van onze schepping. Deze moeten niet slechts geschreven en gelezen worden, maar geleefd van binnenuit. Bevordering van recht, waarheid, vrede, welzijn en welvaart zijn essentiële onderdelen van Gods plan met de schepping. Fressen oder gefressen werden in het dierenrijk, het denken in verschil van waarde tussen mensen, wegens kleur, kennis, inkomen, status, opleiding, geboorte, leeftijd; dat alles is niet waarin we de aard van onze schepper herkennen, maar juist het gebrek aan die herkenning. Zelfs zal eens het lam bij de leeuw neerliggen, en zullen wij de oorlog niet meer leren. Zal iedere boer onder zijn loofboom in vrede zijn god aanroepen. Profetieën, die streefdoelen voor ons zijn. Dan zullen deze wetten, net zoals de choekiem dan ook zullen wezen, niet meer dan normaal worden beschouwd om te volgen, en daarin zal iedere burger zijn schepper vinden.

Het afpassen van die halve sjekel voor de tempel, door rijk en arm gelijk, is een voorbeeld van hoe het kan worden. Behalve de tienden, die dus naar inkomen gaan en daarom, begrijpelijk, verschil maken tussen mensen en mensen, want in onze tijd bestaat er verschil in hebben en zijn, geldt er voor iedere burger de plicht hetzelfde, kleine bedrag voor de tempel, ons aller bezit, neer te tellen. En dat met liefde te doen.

Sjabbat Sjekaliem. De oproep een halve sjekel per volwassene te betalen voor het onderhoud van het heiligdom – ooit de tempel in Jeruzalem, nu mag dat heel goed de sjoel zijn. Zoals Wil Hein in haar reminder voor vandaag al schreef – dat volstaat met ca E 2.50 p.p. en het rekeningnummer van de Stichting staat in elke convo. Het mag morgen ook in het tsedookepoesjke achterin sjoel. Bij voorkeur in drie munten, volgens de rabbijnen

Afbeeldingsresultaat voor chuppah broken glass 

foto: www.dreamstime.com 

In de sidra van vandaag konden we ook lezen welke verplichtingen de echtgenoot heeft ten opzichte van zijn vrouw. Ieder moet zich dit maar naar eigen dunk aantrekken. Maar hier het leuke bruggetje naar de choepa van morgen. Het is niet gebruikelijk een bruidspaar van te voren al een mazal tov toe te wensen; dat gebeurt pas na het breken van het glas. Maar vanuit deze plek wil ik Anneke en Rudolf alvast een goede voortzetting van jullie bestaande huwelijk met veel geluk toewensen. Met die choepa komt daar nu een dimensie bij. Dat God met jullie is geweest blijkt al uit de blakende dochter van 25 jaar die jullie rijk zijn. Maar met een choepa maken jullie een statement dat jullie niet alleen voor elkaar en voor de burgerlijke stand getrouwd bent, maar dit ook willen zijn in een eenheid met God. Zo zal jullie huwelijk volledig worden. Voor nu…

Sjabbat sjalom, en tot morgen. 

Bert Oude Engberink - Sjabbat 10 februari 2018 / 25 sjewat 5778

Nieuws

Eind april kwam in Praag een 40-tal progressieve rabbijnen uit heel Europa bijeen. Lees hun missie in een 4-tal standpunten uitgedrukt. (in het Engels) Lees meer >>
Onze Joodse buren, de Synagoge van de Nederlands Israelit Lees meer >>
Information in English Lees meer >>

mei

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31