LJG Twente is er ook voor U.

25 september 2021 | 19 Tishri 5782

Derasja voor Sjabbat Pesach

Derasja voor Sjabbat Pesach

 

Derasja n.a.v. EZECHIËL 37, 1-14, JOSJOEA. 5,2-13

Ez. 37,1: היתה עלי יד ה'  ויוציאני ברוח ה' ויניחני בתוך הבקעה     -

Hajetah alai jad HASJEM vajotzi`eini be`ru`ach HASJEM va`jenicheini be`toch habik`ah-

De hand van de EEUWIGEwas op mij, en de EEUWIGE bracht mij in de geest naar buiten en zette mij neer midden in de vallei.

---------------------------------------------------------------------------------------------------

In de lezingen voor en na deze Sjabbat Pesach horen wij over de gebeurtenissen en wonderen van jetzi`at mitzrajim (uittocht vanuit Egypte – de Exodus). Van de bevrijding uit de slavernij van Egypte, naar de vrijheid in het Beloofde Land en de geboorte van een vrij volk.  We horen hoe we het eerste Pesach vierden in Egypte en ook het tweede in de woestijn. We horen over de instelling van het Pesach sjeni (tweede Pesach Num. 9,1-5). We horen (ook in de haftara) hoe we het eerste Pesach vierden in het Land onder Josjoea. En hoe we onder koning Josjia na vele jaren zonder Pesach en vreselijke verval in afgoderij weer opnieuw leerden het te vieren (2 Kon. 23, de haftara op de 2de dag Pesach in de diaspora). En we kregen de instructies te horen, hoe en waar we in het Land Israël het Pesachoffer moeten brengen, namelijk in Jeruzalem, en het slachten van het offerdier gebeurt in het centrale heiligdom daar, in de schitterende eerste Tempel. Het hele volk komt uit alle streken van het Land daar bijeen om het bevrijdingsfeest te vieren.

Met Ezechiël worden we nu geplaatst in de gevangenschap van de Babylonische Ballingschap. De Tempel is verwoest, velen zijn op gruwelijke manier vermoord benevens gestorven aan honger en pest of zelfs door kannibalisme.

Van een soeverein vrij volk zijn we opnieuw vernederd – nu tot Babylonische slaven. We zitten huilend aan de oevers: “ איך נשיר שיר ה' באדמת נכר - Hoe zouden wij een lied van de EEUWIGE zingen in een vreemd land?” (Ps. 137,4). We willen terug, naar het oude normaal.    

Hoe kan je in deze ellende van verlies van vrijheid, land, tempel, volk en Thora nog de bevrijding van Pesach vieren? Zou je het niet moeten uitstellen tot je weer vrij bent, zoals men de eerste Pesach op de 15de dag Niesan moet overslaan als men onrein is om dit in te halen als Pesach sjeni (tweede Pesach; een maand later op de 15de Iyar. Num. 9,1-5) tot je weer rein bent?  Of zelfs jaren niet-vieren, zoals in de tijd van de eerste Tempel onder de afgoderij en kwade koningen?

Ezechiël zelf was priester in de Tempel in Jeruzalem (Ez. 1,3). Hij bracht de offers voor de mensen, om hen van zonde naar verzoening te helpen. Hij zorde voor het slachten (of persoonlijk of door anderen) van de rammen, lammeren, bokken, geiten en stieren, het ontleden van de dieren, het afnemen van hun huiden, ze in stukken snijden, het verwijderden van de gid hanasjee (de verwrongen spier), het vet en de nieren. Hij was verantwoordelijk voor het reinigen van hun ingewanden en gooide persoonlijk de stukken op het altaar, om ze te verbranden, tot alleen nog bot en as overbleef. Hij was daar raadgever voor echtelijke verstoringen en ondervroeg de sotah (de vrouw die verdacht was van overspel Num. 5).  Hij onderwees de mensen, die met vragen kwamen tijdens de feestdagen (Malachi 2,7). Met hart en ziel diende hij zijn volk in de Tempel. Hij was zijn leven lang dienaar van de Heilige.

Toen kwam de catastrofe. Ook hij werd gevangen meegevoerd naar Babylonië. Nu een priester zonder tempel, zonder offers, zonder priesterlijke gewaden, zonder werk, zonder de vertrouwde structuur en pracht. Zonder hoop terug te kunnen keren. Van de grootse catastrofe uit de Joodse geschiedenis was ook hij slachtoffer.

En nu zit hij met de overlevenden in ballingschap (Ez. 1,1) . En Pesach komt er aan. Geen lam, geen Tempel, geen vrije gemeenschappen. Wat is de opdracht nu om Pesach te vieren? Op welke manier? Met welke woorden? Met welk ritueel?

Gaat hij depressief en roerloos, verlamd mee zitten huilen? Vluchten in verlangen en dromen naar de verleden pracht? 

De hand van Hasjem was op mij en leidde mij uit in de geest van Hasjem en zette me neer midden in een dal (vol beenderen). “ (Ez.37,1)

De: “met uitgestrekte arm voerde Hasjem ons...” ervaart Ezechiël als de hand van Hasjem op hem. De oer- “Jetzi’at Mitzraijim” ervaart Ezechiël met zijn zits-in-leven als vajotz’ieini betoch habikah. Het brengen uit van Egypt ervaart Ezechiël als “Hij bracht mij uit de vallei.” Elk dal van ellende kan als het lijden in Egypte gezien worden. De geest van Hasjem is bij hem, ook in ballingschap. De geestkracht is niet gebonden aan oord en tijd, maar overal ervaarbaar, ook in exil, in verlies, in het diepste en droogste dodendal. Zijn jetzi`ah (uitgaan) is hier een bevrijdende stimulerende bemoediging, een hand op de schouders, een duw in de rug, om zijn eigen hand uit te strekken naar diegenen om hem heen, die geen wilskracht, geen levensenergie en hoop meer hebben. Zijn jetzi`ah is geen nostalgische of klagende blik terug in een perfect verleden, noch een speculeren over een messiaanse toestand of zelfs Gan Eden (paradijs) of Olam Habah (hiernamaals).

Valley of Dry Bones Gustave Dore Fine Art Rolled Canvas Giclee Print 24x29  in. Art com Art Posters 

Bron: Gustave Dore's Vallei der dorre beenderen - www.mrmiyagi.com.au 

Zijn jetzi`ah hier en nu in Bavel is een actieve houding, om zijn vertwijfelde en getraumatiseerde broeders en zusters een hand te geven, ze op te richten, ze weer op de benen te helpen. En ze dan weer levensperspectief, hoop en stimulatie te geven, het leven weer op te pakken en op te bouwen als exielgemeenschap. Ze uit een dal van dood te bevrijden naar kracht, beweging en inspiratie.

Hij wist als priester levende dieren van huid tot bot te ontleden en te verbranden.

Hij weet nu hoe hij de ontleedden weer kan opbouwen, stap voor stap met spieren, zenuwen, huid en geest. Dit is als een omgekeerd offer, een omgekeerde shechitah (kosjere slachting): niet van levend naar dood, maar van dood naar levend (techiyat ha’meitiem - reanimatie van de doden, of wederopstanding). 

Keer op keer zien we bij Ezechiël zijn bewonderenswaardige creatieve kracht tot transformatie.

Met zijn rijke werktuigkist als priester in de Beit Hamikdash (Tempel), met zijn jarenlange ervaring en diepe kennis van de Thora, is hij in staat, in een totaal vreemde en traumatische situatie, de kernelementen van de Thora en de traditie zo te transformeren, dat het volk overeind kan blijven. Zodat de Thora doorgaat en gered wordt. Dat mensen van wanhoop en dodelijke verlamming bevrijd worden tot creativiteit, hoop en moed, de nodige transformaties door te voeren. Allemaal in de geest van Hasjem, die overal aanwezig kan zijn. Dan hoeven we nooit te vrezen dat we onze identiteit, onze kern, kwijtraken, ook zijn de omstandigheden nog zo verschrikkelijk.     

Ook in een oldtimer-garage over de grens kunnen we Pesach vieren, ondanks lockdowns en avondklokken.

(M.b.t. de bijzondere Pesachseder die gevierd werd in Bad Bentheim, Duitsland 27-3-21)

Sjabbat Sjalom we-Chag Pessach Sameach weChasjeer

 

Dr. Elisheva van Steenis-Vetter - Sjabbat Jom Tov 3 april 2021 / 21 Niesan 5781 

Nieuws

Een jongere generatie wil graag weer handen en voeten geven aan hun Joodse identiteit. Trouw schreef over Judaism in a Box. Lees meer >>
Welkom bij de Liberaal Joodse Gemeente Twente,"Or Cha Lees meer >>
Information in English Lees meer >>
Wie zijn wij - de synagoge van Haaksbergen Lees meer >>

september

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30