LJG Twente is er ook voor U.

15 augustus 2022 | 18 Av 5782

Droosje voor Sjabbat Jitro

Droosje voor Sjabbat Jitro

Nadat we door de Eeuwige uit Egypte bevrijd zijn en aan onze tocht door de woestijn begonnen zijn, begint ook de wording tot een volk. We ontvangen regels die een praktisch en moreel kader bieden voor het leven dat we leiden, zowel toen in de woestijn, als nu vandaag. Dat er regels nodig zijn om ons samenleven te ordenen, blijkt als eerste wanneer Jitro ziet hoe zwaar het Mosjee valt, zich om alle zorgen van het volk te bekommeren. Hij stelt voor plaatsvervangers aan te stellen, die zelf recht zullen spreken en hem in belangrijke gevallen consulteren. Deze plaatsvervangers moeten aan belangrijke morele eisen voldoen, om hun positie eer aan te doen.

Naast deze praktische regels omtrent rechtspraak, door de mens ingevoerd, krijgen we in deze parasja nog andere regels aangereikt: namelijk de tien woorden, de ‘Aseret haDibrot.’

De overdracht van deze tien woorden / geboden aan het volk Israel, gaat niet zonder slag of stoot. De Eeuwige zal vanuit de hemel rechtstreeks tot het volk spreken. Daarvoor is het belangrijk dat ze zich heiligen alvorens dit gebeurt en er wordt heel duidelijk gemaakt dat buiten Mosjee niemand de berg Sinai mag betreden. Op volgende plaatsen in Sjemot / Exodus worden hiertoe duidelijke instructies gegeven:

-    19:12

“Geef aan tot waar het volk mag komen, en waarschuw hen dat ze de berg niet opgaan; zelfs de voet daarvan mogen ze niet betreden. Wie zich op de berg waagt, moet ter dood gebracht worden. Zo iemand mag met geen vinger aangeraakt worden; hij moet worden gestenigd of met pijlen doorboord. Of het nu mensen of dieren betreft, ze mogen niet in leven blijven."

-    19:16

“Op de derde dag, bij het aanbreken van de morgen, begon het te donderen en te bliksemen, er hing een dreigende wolk boven de berg, en zeer luid klonk het geschal van een ramshoorn. Iedereen in het kamp beefde.”

-19:21

“De Eeuwige zei tegen Mosjee: ‘ga naar beneden en waarschuw het volk dat ze niet te dichtbij komen in de hoop de Eeuwige te zien, want dan zullen velen van hen het leven verliezen.’”

-    19:22

"Ook de priesters … moeten op eerbiedige afstand blijven, anders zal de toorn van de Eeuwige tegen hen losbarsten."

-    19:24

“De Eeuwige zei: ‘ga naar beneden en kom samen met Aharon weer terug. Maar de priesters en het volk mogen niet dichterbij komen, zij mogen de berg niet opgaan, anders zal mijn toorn tegen hen losbarsten.’"

En na ontvangst van de 10 woorden / geboden is het volk zo angstig, dat ze Mosjee vragen in het vervolg alleen zelf met de Eeuwige te spreken en hem niet het volk rechtstreeks toe te laten spreken.

Dit lezende valt op dat het kennelijk de bedoeling is dat het volk bang is voor de Eeuwige. Er wordt hen regelrecht angst ingeboezemd en zelfs met de dood als straf voor het niet opvolgen van deze instructies. Hoe kan dit samengaan met de liefde, zorgzaamheid en bescherming die de Eeuwige getoond heeft met de bevrijding uit de onderdrukking en het slavenbestaan in Egypte.

De verklaring hiervoor wordt gegeven in Pasoek 20:20:

“Om u op de proef te stellen en met ontzag te vervullen, zodat u niet meer zondigt."

Liefde en angst voor de Eeuwige spelen dus kennelijk allebei een belangrijke rol, maar in welke verhouding staan deze tegenover elkaar en is dit niet tegenstrijdig? Daarvoor moeten we naar het Sefer haChinoech (boek van de opvoeding), opgesteld door een onbekende geleerde uit het 13e eeuwse Spanje. Hierin staan voor het eerst de ‘Sjesj mitswot temidioet’ genoemd. Dit zijn van alle 613 mitswot, de zes die constant, op ieder moment van de dag, gelden. Dit zijn geen dingen die we moeten doen, maar een levenshouding en overtuiging ten aanzien van de Eeuwige.

Twee van deze zes mitzwot zijn:

-    Yirat Sjamajiem - G’dvrezendheid

-    Ahavat Adonai - liefde voor de Eeuwige

Dit lijkt tegenstrijdig, maar liefde en angst t.a.v. de Eeuwige is beter te begrijpen als je het in het perspectief van een ouder-kind relatie plaatst. Ook al heb ik zelf geen kinderen, ben ik er natuurlijk zelf wèl één en dat geeft ook al het volgende inzicht:

Met liefde alleen houd je niet alle kinderen op het rechte pad, kun je ze niet waarschuwen voor de gevaren van het leven en de les leren dat iedere handeling van de mens gevolgen heeft, die soms ook als een straf aan kunnen voelen. Tevens win je met liefde alleen, ook niet het respect van je kinderen. Juist in die situaties waarin je van inzicht verschilt en de ouder streng moet zijn om het kind te behoeden. Vanuit die situaties ontstaat respect - hoewel meestal pas later! Het inzicht groeit dat dit nodig was en uit liefde gebeurde, om je als kind te behoeden.

De bronafbeelding bekijken  bron: www.hikesinai.com 

Terug naar onze tijd in de woestijn!

Het was niet de bedoeling van de Eeuwige om ons angst voor hem in te boezemen, maar angst voor de gevolgen van onze handelingen. Er is dus geen sprake van eenvoudige angst en blinde gehoorzaamheid t.o.v. de Eeuwige en zijn instructies, maar er is sprake van het leren verkrijgen van inzicht en het aanpassen van ons gedrag hieraan en het verkrijgen van ontzag voor de Eeuwige. En dat is wat de Eeuwige van ons verwacht, de spirituele lat die hoog gelegd wordt. Want het eerste wat de Eeuwige Mosjee (in Pasoek 19:6) opdraagt tegen ons te zeggen, is: “Laat de kinderen van Jisraeel weten; .. een koninkrijk van priesters zul je zijn, een heilig volk”.

Het zijn deze morele wetten, die de Eeuwige ons geeft, die leidend moeten zijn in ons leven. Dit begrijpend - met liefde én ontzag voor de Eeuwige - komen we tot inzicht, omdat we weten dat de Eeuwige ons vanuit liefde wil behoeden.

Sjabbat sjalom!

Tim van Dingstee - vrijdag 5 februari 2021 / Sjabbat 24 Sjewat 5781

Nieuws

Rabbijn Dow Marmur is overleden. Als President was hij als geen ander actief in the World Union for Progressive Judaism WUPJ. Moge zijn ziel zijn opgenomen in de bundel van het Eeuwige leven. Lees meer >>
Baroech haba - Welkom bij de Liberaal Joodse Gemeente Twe Lees meer >>

augustus

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31