LJG Twente is er ook voor U.

01 december 2022 | 7 Kislev 5783

Droosje voor Sjabbat Toledot

Droosje voor Sjabbat Toledot

In deze sidra Toledot maken we kennis met het gezin van aartsvader Jitschak en aartsmoeder Rivka. Het begint met: ‘Dit zijn de nakomelingen van Jitschak, de zoon van Awraham; het was Awraham die Jitschak voortbracht.’ Niks in de Thora wordt teveel verteld. Waarom wordt ons dan in de eerste zin al verteld dat Jitschak de zoon van Awraham is en direct hierop dat Awraham Jitschak voortbracht. Dat lijkt toch dubbelop.

In de midrasj wordt uitgelegd dat hier duidelijk wordt gesteld dat Jitschak toch echt wel de biologische zoon van Awraham is. Dit om kwaadsprekers de mond te snoeren die durfden te stellen dat Sara Jitschak heeft ontvangen van Awimelech, koning der Filistijnen. Want het was dat Awraham en Sara daar een tijd te gast waren en dat Awimelech even dacht dat Sara en vrije huwbare vrouw was, de zus van Awraham. En kort daarna bleek ze zwanger te zijn. Daarom wordt duidelijk verklaard dat Awraham Jitschak voortbracht en niet slechts zijn juridische vader was. Het was ook daarom dat Jitschak als twee druppels water op zijn vader leek. 

Een andere uitleg dat vader en zoon zo op elkaar leken, was wegens hun spirituele overeenkomsten. Hun ijver voor God, hun verdiensten, hun geestelijke DNA dus, waren gelijk aan elkaar. Heel bijzonder.

Want van Awraham wordt verteld dat hij juist erg zachtmoedig was, chesed bezat. Zijn gastvrijheid, mededogen en goedaardigheid worden tot op heden geroemd. Hij stelde zijn woning open voor hongerige en dorstige reizigers, verleende onderdak, reikte iedereen de hand en onderwees anderen met geduld en vertrouwen. 

Jitschak leren we op een heel andere manier kennen. Hij handelde met gestrengheid en terughoudendheid – gevoera. Hij was veeleisender ten opzichte van een ander. Dit blijkt uit zijn strijd om de waterbronnen en -putten tegenover de Filistijnen. Terwijl zijn vijanden zijn waterputten dempten en verwoestten, legde Jitschak ze met hard werken weer open. Met scherpheid en kracht groef hij de modder en stenen, het kwaad en de valsheid die openlijk zichtbaar waren, weg en zodoende legde hij de verborgen goedheid en waarheid bloot.

Uit allerlei verhalen over Awraham en Jitschak zouden we juist denken dat ze zo verschillend waren. Toch vertelt de midrasj dat vader en zoon op ieder gebied erg op elkaar leken. Maar verschillende omstandigheden vereisen verschillende oplossingen. In Awrahams dagen had de wereld behoefte aan een Awraham-type. En in Jitschaks dagen – u raadt het al – aan een Jitschak-type. Ze hadden beiden een andere missie te vervullen. Hun focus en doelen waren echter hetzelfde. Hun principes, waarden en toewijding aan God waren gelijk aan elkaar. Ze bewandelden andere wegen, maar hun paden leidden naar dezelfde bestemming: hun omgeving te heiligen en hun samenleving enige moraal bij te brengen. Ieder hoort zijn eigen doelen op zijn eigen manier te verwezenlijken. Ieder zijn eigen potentieel te verwezenlijken. Zoals rabbi Zusja van Hanipol nooit bang was dat hem na zijn overlijden zou worden gevraagd waarom hij niet als Mosje of als Awraham of als David hamelech was geweest, maar dat hij vreesde dat hem dan gevraagd zou worden waarom hij niet als Zusja was geweest. De Zusja zoals alleen Zusja had kunnen zijn; alles uit de kast te hebben gehaald om God en de mens te hebben gediend wat mogelijk was in zijn levensdagen.

Het Jodendom, en de Thora-way of life, richt zich behalve op ons als volk, als am Jisrael, juist ook op ons als individu. Ieder met zijn eigen talenten, hartstochten, dromen en manieren van uitdrukken. Persoonlijkheid en karakter, allemaal zijn we verschillend. Zo zijn wij door God geschapen. Het is enkel door de grote verscheidenheid tussen ons als mensen dat Gods bedoeling met de schepping van het al wordt verwezenlijkt.

Iedere Jehoede: man, vrouw, kind, is als een instrument in de grote symfonie van het Jodendom. Vanouds binnen het raamwerk van Halacha, van traditie bestaan er eindeloos veel manieren van doen en laten en dienst aan God. Aan de mens. Verstand, emotie, rituelen en expressie; alles mogen we meenemen in onze beleving, en we kunnen het bij elkaar vandaan halen. Wat voor de een werkt, werkt niet voor de ander. Maar uiteindelijk vormen we samen dat Joodse volk waarin we allemaal op elkaar lijken. Namelijk dat we de veelkleurige kinderen van Awraham, Jitschak en Jaakov, Sara, Rivka, Rachel en Lea, Bilha en Zilpa zijn: de bnei Jisrael.     

Dit, wij zijn het nageslacht van Jitschak, de zoon van Awraham. Het waren Awraham en Sara, Jitschak en Rivka, Jaakov, Rachel, Lea, Bilha en Zilpa die ons voortbrachten.

Sjabbat sjalom.

 

Bert Oude Engberink - vrijdag 20 november 2020 /  Sjabbat 5 kislev 5781

 

Nieuws

Baroech haba - Welkom bij de Liberaal Joodse Gemeente Twe Lees meer >>

december

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31